صفحه نخست / آخرین مطالب / قادینلارین دونیانی دییشدیرن ۱۶ ایختیراعی

قادینلارین دونیانی دییشدیرن ۱۶ ایختیراعی

قادینلاردا ارکک‌لر کیمین، اؤز ایختیراع‌لاری‌لا اینسانین راحات یاشمامینا چوخلو یاردیمجی اولوب‌لار، بو یازی‌دا قادین‌لارین 16 بؤیوک ایختیراعی‌سی سیزلره ایتحاف اولونور.

قادین یولو-فاطمه غیبی:

اوتوموبیل قیزدیریجی‌سی:

سویوق هاوادا اوتوموبیل اوتاغینی ایستی‌لده‌رک راحاتلیغیمیزی ساغلایان تکنولوژی‌نین ایجاد ائدنی بیر قادیندیر. ایلک اوتوموبیل قیزدیریجی‌سی٬ کی ۱۹-جو عصرین اوتوموبیل‌لری‌نین سویوق بوجاقلارینی ایستی‌لتمک اوچون ایستی هاوانی موتور اوزَریندن اوتاغا ساری یوللاندیریردی٬ ۱۸۹۳ ایلینده مارقارت ویلکوکس طرفیندن ایختیراع ائدیلمیشدیر. آیریجا او درحال ایجاد ائدیلمه‌سی لازیم اولان بیرلشمیش قاب و گئییم‌یویان ماشینی‌نین دا ایختیراع ائدنیدیر.

مدار باغلی گوونلیک سیستمی

ماری وان بریتان٬ ۱۹۶۹ ایلینده مدار باغلی تیلویزیون گووَنلیک سیستمینی ثبت ائتمیشدیر. او محلّه‌لرینده نیویورک پولیسی‌نین گئج عمل ائتدیگینی گؤره‌رک٬ خالقا اؤز ائولری‌نین امنیتینی ساغلاماقدا یاردیم ائتمک اوچون بو ایختیراعی ایجاد ائتمیشدیر. اونون ایختیراعی ائولرده و پولیس ایشلرینده ایستیفاده اولونان مودرن CCTV سیستم‌لری‌نین اساسینی یاراتماقدادیر.

یانقین قاچیشلاری

آپارتمانلاردا یانقین چیخدیقدا قاچیش ایمکانینی ساغلایاراق اینسانلارین جانینی قورتاران و هله ده گئنل اولاراق بیر چوخ بینادا ایشلنن بو ایختیراع٬ ۱۸۸۷ ایلینده آنا کانلی طرفیندن ایجاد ائدیلمیشدیر.

جان قاییغی

۱۸۸۲ ایلینده٬ ماریا بیزلی دنیز یولویلا گئرچک‌لشن بؤیوک نقلیاتدا اینسانلارین جانینی قورتارماق اوچون جان قاییغینی ایختیراع ائتدی. بیزلی‌نین بو ایختیراعی تایتانیک گمی‌سینده ده ایشلنمیشدیر.

۱۸۸۴ ایلینده ماریا بیزلی ایختیراع ائتدیگی چللک دوزلدن ماشینینی دونیا صنعت و پامبیق سرگی‌سینده گؤستردی؛ ۱۸۷۸ ایلینده تأیید اولونموش بو ایختیراع اونا بؤیوک بیر ثروت قازاندیرا بیلدی. اونون آیری ایختیراع‌لاریندان یئمک قیزدیران و قاطاری دمیر یولوندا ساخلایان ابزارلاری سایماق اولار.

گونش انرژی‌سییله ائو قیزدیران سیستم

فیزیکچی و گونش انرژی‌سی اؤنچولریندن اولان دوکتور ماریا تلکس٬ موهندیس النور رایموند ایله بیرلیکده چالیشاراق٬ ۱۹۴۷ ایلینده بوتونلوک‌له گونش انرژی‌سییله ایستی‌لنن ایلک ائوی ایجاد ائتدی. هابئله او ایلک ترموالکتریک ژنراتورو ایختیراع ائتدیگی اوچون ده تانینیر.

موخابیرات آراشدیرمالاری

دوکتور شیرلی جکسون٬ فیزیکچی و مشهور ایختیراعچی٬ علم‌ده بیر چوخ اینکیشافا سبب اولدوغو اوچون تانینمیشدیر. اوشاقلیقدان بیلیمه و ریاضیاتا بؤیوک ماراق گؤسترن شیرلی ٬ سونوندا MIT-دن فیزیک دوکتورلوق مدرکینی آلاراق بو بیلیم‌یوردوندان Ph.D. آلان ایلک آفریقالی-آمریکالی قادین اولموشدور.

جکسون٬ بل لابراتورلاریندا چالیشدیغیندا٬ تئوری فیزیک ساحه‌سینده باشاریلی سیناقلار (آزماییشلر) گئرچکلشدیره‌رک و فیزیکده‌کی بیلدیک‌لریندن فایدالاناراق٬ موخابیرات بیلیمینده بؤیوک اینکیشافلارا یول آچدی. دوکتور جکسونون تحقیق‌لری نتیجه‌سینده سیار فکس٬ لمسی موبایل٬ گونش سلول‌لاری٬ ایشیق فیبری کابل‌لاری٬ تماس آچان ID-سی و تماس اینتیظاری ایختیراع‌لاری گئرچکلشه بیلدی.

مودرن الکتریک‌لی بوزدولابی

گونلوک یاشامین ان حیاتی وسیله‌لریندن اولان بوزدولابی (یخچال) دا قادینلارین ایجادیدیر. فلورنس پارپارت ۱۹۱۴ ایلینده الکتیریک‌لی بوزدولابینی ایختیراع ائتمیشدیر. پارپارتین آیری ایختیراعلاریندان ۱۹۰۰ ایلینده ثبت اولونموش خیاوان سوپورن ماشینی سایماق اولار؛ پارپارت بو ایختیراعینی تانیتدیراراق اونو آمریکانین بیر چوخ بلدیه‌لرینه ساتا بیلدی.

دوندورما دوندوران

۱۸۴۳ ایلینده٬ نیویورک‌لو نانسی جانسون٬ ایجاد ائتدیگی ال ایله ایشله‌ین دوندورما دوندوران ایختیراعینی ثبت ائتمیشدیر. دولانان بیر قولو و مخلوطو قاریشدیرماق اوچون بیر کورَگی اولان بو وسیله ایله٬ ۴۵ دقیقه عرضینده (سونّتی یولدان چوخ قیسا زاماندا) دوندورما چیخارتماق اولار. بو ایختیراع سورعتله ساتیلدی٬ و قیسا مودّت ایچری‌سینده ۷۰ دییشیک‌لیک کئچیره‌رک داها ال‌وئریشلی حالا گلدی. الکتریک‌لی مودل‌لری‌نین چیخمیش اولدوغونا رغماً٬ White Mountain شیرکتی‌نین چیخارتدیغی ال ایله ایشله‌ین مودلی هله ده ایلده مینلرله ساتیلیر.

بیلگی‌سایار القوریتمی

آدا لاولئیس٬ بیلیم‌آدامی اولان آناسی طرفیندن تشویق اولوناراق گنج یاشیندان ریاضیاتا علاقه گؤستردی. لاولئیس٬ امکداشی چارلز بابئیج ایله لندن بیلیم‌یوردوندا «آنالیتیک ماشین» (ایلکین بیر بیلگی‌سایار) اوچون پروقرام یازماغا چالیشاراق سونوندا ایلک بیلگی‌سایار پروقرامینی یازمیش اولدو. آدا لاولئیس‌ین یازغی‌لاری A-دان G-ه علامت‌لنمیشدیر؛ G یازغی‌سیندا٬ آنالیتیک ماشیندا برنولی سایی‌لارینی حسابلاماق اوچون بیر القوریتم آچیقلامیشدیر کی تاریخده ایلک بیلگی‌سایار پروقرامی اولاراق ساییلیر.

مونوپولی

دونیانین ان تانینمیش تاختا اویون‌لاریندان اولان مونوپولی اویونونو٬ الیزابت مگی ۱۹۰۴ ایلینده «یئر اربابلاری» آدییلا ایجاد ائتمیشدیر. مگی‌نین ایجاد ائتدیگی اویون اصلینده کونترول ائدیلمه‌میش کاپیتالیزمه بیر نقد ایدی؛ ۳۰ ایلدن سونرا اویونون اونو پارکر قارداشلاری شیرکتینه ساتان چارلز دارو طرفیندن اوغورلانماسی بو مسأله‌نی داها دا موتناقیض حالا چئویردی. شیرکت سونوندا مگی‌نی آختاریب تاپاراق زحمت‌لری اوچون اونا ۵۰۰ دولار اؤده‌دی.

طیبّی شیرینقا (سورنگ)

گونوموزده مودرن طیبّین ان اساس وسیله‌لریندن اولان شیرینقا٬ ۱۸۹۹ ایلینده لتیشا گیئر طرفیندن ایختیراع ائدیلمیشدیر. لتیشا گیئر ایلک دفعه تک ال ایله ایشلنه بیلن شیرینقانی طیب دونیاسینا سونموشدور٬ اوندان اؤنجه شیرینقالارین ایشلنمه‌سینده ایکی ال ده مشغول اولوردو.

سیم‌سیز (واییرلس) موخابیره تکنولوژی‌سی

گونلوک یاشامیمیزدا بؤیوک رول اوینایان بو تکنولوژی‌لرین ده ایجاد ائدنی بیر قادین‌دیر. هالیوودون تانینمیش اویونچولاریندان اولان هدی لامار٬ رسمی اؤیردیم آلماییب اؤزو اؤیرنمیش اولدوغو حالدا٬ بوش واختلاریندا موختلیف علاقه‌لر و ایختیراع‌لارلا مشغول اولاردی. ایکینجی دونیا ساواشیندا٬ لامار دنیز ساواشلاریندا اهمیتلی رول اوینایان رادیو ایله کونترول اولونان اژدرلرین ساده‌لیک‌له ایزلنیب یولدان چیخاردیلما ایمکانی اولدوغونو بیلینجه٬ فرکانسینی دییشه‌رک ایزلنمه فورصتی وئرمه‌ین بیر سیقنال یاراتماق فیکیرینه دوشدو. بئله‌جه موسیقیچی و پیانیست آرخاداشی جورج آنتئیل ایله تماس قوراراق٬ بیرلیکده خیردالمیش پیانو چالان مکانیزمی ایله رادیو سیقنال‌لارینی ائش‌زامانلی ائده‌رک بونا باشاردیلار.

۱۹۴۰ ایلی‌نین یاییندا٬ ایکینجی دونیا ساواشی‌نین آخیمی چوخ قارانلیق گؤرونوردو؛ بونو گؤرن لامار٬ هالیوودداکی ایشلرینی بوراخاراق٬ یئنی قورولموش ایختیراعچیلار درنگینه گیزلی سیلاحلار ساحه‌سینده یاردیم اؤنری‌سی سوندو. لامار و آنتئیل‌ین ایختیراعی ۱۹۴۲ ایلینده ثبت اولوندوغو حالدا٬ ساواش دورومونا گؤره دنیز گوجلری طرفیندن قبول ائدیلمه‌دی. آنجاق ۱۹۶۲ ایلینده کوبا بؤحرانی سیراسیندا٬ ایختیراعلاری‌نین گونجللنمیش شکلی دنیز گوجلرینده ایشلنمگه باشلادی. ۱۹۹۷ ایلینده لامار و آنتئیل عؤمورلوک ایختیراع یاراتدیقلاری اوچون اؤدول قازاندیلار؛ ۲۰۱۴ ایلینده ایسه آدلاری ایفتیخار یارادان میلّی ایختیراعچیلار سیراسیندا ثبت اولوندو.

مرکزی ایستیلنمه سیستمی

آفریقالی-آمریکالی ایختیراعچی قادین آلیس پارکر٬ ۱۹۱۹ ایلینده طبیعی قاز ایله ایشله‌ین مرکزی ایستیلنمه سیستمینی ایختیراع ائتمیشدیر. اونون طرحینده٬ سویوق هاوا آنا اوجاغین اوزَریندن کئچه‌رک ایستی‌لنیب یئنی‌دن اوتاقلارا گئری دؤنوردو. آلیس پارکرین اؤزل طرحی هئچ واخت ایجرا اولونمادیغی حالدا٬ طبیعی قازلا بیر اوجاغی قیزدیرما فیکری٬ انرژی‌نین ایتلاف ائدیلمه‌سینی آزالدان پارلاق بیر طرح اولاراق گونوموزده‌کی مرکزی ایستیلنمه سیستم‌لری‌نین اساسینی قویموشدور.

کوولار فیبری

کیمیاچی ایستفانی کولک٬ پولاددان ۵ مرتبه گوجلو اولان کوولار فیبرینی ایختیراع ائتمیشدیر؛ بو نوع فیبر چوخ مؤحکم و دایانیقلی اولدوغو اوچون حیاتی اهمیته صاحیبدیر و ۲۰۰ موریددن چوخ (او جومله‌دن گولـله کئچیرمه‌ین جیلیققالاردا) ایشلنمکده‌دیر.

قاب‌یویان ماشینی

ایلک اوتومات قاب‌یویان ماشینی‌نین ایختیراعی ۱۸۸۶ ایلینده ژوزفین کاکرن آدینا ثبت اولونموشدور. اوندان اؤنجه ایجاد ائدیلمیش قاب یویان ماشینلاری‌نین هئچ بیری باشاریلی چیخمامیشدیلار. کاکرن ماشینی ایجاد ائتمک اوچون٬ ایلک اؤنجه قاب-قاشیق‌لاری اؤلچه‌رک اونلاری ساخلایاجاق سیم بؤلمه‌لرینی دوزلتدی و بؤلمه‌لری بیر میس قازان ایچری‌سینده صاف شکیلده اوزانمیش بیر تکرلیگین ایچینده یئرلشدیردی. ماشینین موتورو تکرلیگی دؤندررکن٬ ایستی صابون‌لو سو قابلارین اوزرینه سوزه‌رک اونلاری تمیزله‌ییردی.

ژوزفین کاکرن٬ ایجاد ائتدیگی ماشینی ۱۸۹۳ دونیا کولومبیا سرگی‌سینده گؤستره‌رک٬ «ان یاخشی مکانیک طراحی‌سی٬ دایانیقلی‌لیق و چالیشما خطّینه اویوم» اوچون ان یوکسک جاییزه‌نی قازاندی. بو باشاریدان سونرا٬ رستورانلار و هوتل‌لر اونون ماشینی اوچون ایستک گؤندرمه‌یه باشلادیلار. بئله‌جه کاکرن ۱۸۹۷ ایلینده قاب‌یویان ماشینی چیخاردان قریس-کاکرن کارخاناسینی قوردو.

کاغیذ چانتا ماشینی

مارقارت نایت٬ «بیر قیز بونون کیمی عاغیللیجا بیر ایختیراعی ایجاد ائده بیلمز» دئیه ایستیدلال ائده‌رک ایختیراعینی اؤز آدینا چیخارتماغا چالیشان چارلز آنان ایله اوزون بیر موجادیله‌دن سونرا٬ ۱۸۷۱ ایلینده کاغیذ چانتا دوزلدن ماشینینی ثبت ائده بیلدی.

اونون آیری ایختیراع‌لاریندان باشماق‌کسن ماشین٬ رول٬ دؤنر موتور٬ سایی‌ووران ماشین و ایچدن یانان موتورو سایماق اولار. مارقارت نایت ۱۹-جو عصرین ان تانینمیش قادین ایختیراعچی‌سی اولاراق ساییلیر.

 

قایناقلار:

The Nibble, The History of The Ice Cream Maker, Page 3: The Ice Cream Freezer

http://www.black-inventor.com/Dr-Shirley-Jackson.asp , Dr. Shirley Ann Jackson Telecommunications Research

BuzzFeed, 18 Inventions By Women That Changed The World,  Hannah Jewell

اینگیلیسجه ویکی‌پدیادان Maria Beasley ٬ Ada Lovelace٬ Analytical Engine٬ Hedy Lamarr٬ Margaret E. Knight٬ Mária Telkes ٬Josephine Cochrane مقاله‌لری

Black Past, Parker Alice H, http://www.blackpast.org/aah/parker-alice-h-1895, Erika Weber

MDDI, 10 of Medtech’s Greatest Women Medtech Innovators, Brian Buntz,  March 23, 2016

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *